انقدر این روزها تنور صحبت کردن در مورد این فیلم داغه که اول اومدم تو این پست برای دیدن جواب کامنتم
میدونی راستین به نظر ادم نباید روحیه ی افراط و تفریط گری داشته باشه!
این روزا نقدهای این فیلم به نظر من یا افراط هست یا تفریط
مردم چون میبینن دولت فرهادی و فیلمش رو تحویل نگرفته دیگه زیادی تو جانب داری از این فیلم افراط میکنن این فیلم بدون شک فیلم خوبیه اما به نظرم فیلم بهتر از این هم بوده
از اون طرف هم مخالفین نمیخوان بپذیرن که به هر حال به یه فیلم بیخودی این همه جایزه تعلق نمیگیره! حالا گیریم اون وری ها به خاطر مقاصد سیاسی به این فیلم جایزه دادن پس سیمرغ های بلورین خودمون رو چرا بهش دادین؟!!!
حکایت این فیلم شده این!
همین امروز داشتم تو یه سایت نقد یکی از مخالفین این فیلم رو میخوندم که گفته بود چون تو این فیلم ایرانی ها رو مردمی دروغ گو جلوه داده و ایران رو سرزمینی نشون داده که نمیشه توش موند و اینده ی خوبی برای بچه ها توش داشت اونا بهش جایزه دادن!بعضی چیزها واقعیته ما ایرانی ها مردم خوبی هستیم اما...

ضمن عرض پوزش در باب تاخیر در نشر کامنتشون، اومدم جواب بدم، دیدم حرف کلی به درازا کشید و از طرفی هم چون مدتها آپ نکرده بودم اینه که با اجازه فروغ جوابُ میذارم اینجا

یادمه زمانی که طعم گیلاسکیارستمی توی چند جشنواره جایزه گرفته بود و سر و صدایی بپا کرده بود در رسانه های داخلی اصلا بهش پرداخته نشد. فکر کنم در حد پخش خبر هم بهش توجه نشد. فقط بحثی بود در محافل هنری. منتقدین گیر داده بودن به موضوع داستان و مقوله خودکشی و اینکه چرا از بین این همه موضوع در این کشور سراسر شور و سازندگی !(اشاره به جو دوره رفسنجانی) مقوله افسردگی و خودکشی یک نفر دستمایه فیلم قرار گرفته؟!

امروز پس از گذشت سالها به این نقطه میرسیم که هر کارگردانی اسلوب فکری و روایی خودش رو داره و  به موضوعی میپردازه که شاید برای همه جالب نباشه. این ذات کار هنری هست که بخشی از واقعیت رو در قالب داستان یا پرتره یا فیلم تحت تاثیر از فضای پیرامونی به تصویر میکشه و مطرح میکنه.

در چنین اوضاع و احوالی اصغر فرهادی کمال خوش شانسی رو داشته که هم در داخل مورد توجه قرار گرفته و هم در خارج.

واقعیت موجود این هست که در خارج و دنیای غرب شناختی از فضای داخلی ایران نیست و عمدتا تصوری که از کشورهای خاورمیانه ای هست ایران رو هم شامل میشه. این جشنواره ها تا حدی هم متاثر از جو سیاسی موجود و کلا نگاه اون اجتماع به خارج هست. خیلی از شهروندان غربی به مصر، مراکش، قطر، اردن و امارات سفر میکنن و در بهترین حالت مارو هم در حد چنین کشورهایی میدونن و شاید پایین تر. بالاخره خبر اعدام و پوشش اجباری و تازیانه و... خیلی مسائل به گوش اونها میرسه و انسان اونور آبی با تجربه ملموس خودش از سفر به خاورمیانه و تصاویری که دیده و کنار هم گذاشتن اخباری که از ایران بهش میرسه، تلاش میکنه که تصوری ذهنی از جامعه ایران بسازه که طبیعتا بسیار دور از واقعیت هست.

جالبه که شهروندان همین کشور همسایه ترکیه هم شناختی از جامعه ایران ندارن و بعضی ها که به حج رفتن فکر میکنن خیابانهای تهران هم احتمالا شبیه ریاض خواهد بود و شاید کمی بهتر. میبینی که چقدر ما در این دنیای فعلی مرموز و ناشناخته هستیم. بدون شک در صورت داشتن فضای باز سیاسی و مراودات اقتصادی و گردشگری  و مدیا و رسانه قطعا نگاه عوض خواهد شد. مردم ایران بسیار مطلع و تحصیل کرده هستن ولی متاسفانه نمودی در غرب نداره الا با مهاجرین متخصص.

اما این نقد که فضای ایران طوری هست که نمیشه تحملش کرد و لاجرم باید جلای وطن کرد تا حدی قابل درکه. مخالفین، دیدگاه خودشون رو دارن که مبارکشون باشه چرا که شخص راضی از فضای فعلی میتونه خیلی شادمانه زندگی کنه و لذت مبسوطی هم ببره ولی در مقابل افرادی هم هستن که انتقاد زیادی به موضوعات مختلف از اقتصاد و فضای سیاسی گرفته تا آزادیها و آرامش اجتماعی و ورزش و فرهنگ و نشر کتاب و غیره دارن.وقتی آدم درشهر و بین کسبه و شهروندان قرار میگیره یک نارضایتی ملموسی در حرفهاشون هست. دو غریبه که در مترو و اتوبوس بهم میرسن و مینالن از گرونیها و بیکاری و بدهی ....

اساسا جو ملتهب ایران مربوط به این چند سال نیست و خیلی قدیمیتر تر از این حرفهاست.شما دقت کن به 50 سال اخیر. از دهه 40 به این طرف که یک جورهایی زندگی ما و پدر و مادر هامون متاثر از اون بودن. پر هست از انواع چالشها و فراز و فرودها و جنبش های فکری و چپ غالب و طبیعتا ترس از سیستم و ساواک و رسیدن به نقطه ی بی بازگشت و انقلاب. بعد از اون دوره ملتهب بعد از انقلاب، سهم خواهی گروهای مختلف و تصفیه و حذف بعضی گروها و مجددا مقاومت اونها در برابر این قضایا و ادامه مشی مسلحانه، "بدون اینکه بخوام داوری کنم " همه استرس زا بودن.

به این مسائل اضافه کن موضوع جنگ رو. یادم میاد صورت سرخ و آفتاب سوخته پدرم که یک صبح تا عصر در صف ایستاده بود تا 15 لیتر بنزین بگیره و اهل و عیالش رو به نقطه ای آرومتر برسونه. نونوایی های بی نون. روزها و شبهای بی برق، نایاب شدن لبنیات و گوشت و روغن. کمبود نفت سفید و گازوئیل و شبهای سرد بی بخاری. صف طولانی برنج و بعد از مدتها دست از پا درازتر برگشتن.

روزهای فرار از بمب باران و رفتن به روستاهای دوردست و زندگی چند خانواده در اطاقی کوچک و تاریک و نمدار. نگرانی از بازگشت پدر و رفتنش به مناطق جنگی به عنوان نیروی امدادگر. جای خالی صندلی همکلاسی که در بمباران هفته ی پیش از بین رفته بود.

صدای مزخرف آژیر و بعد از اون غرش ضدهوایی ها و چند انفجار مهیب و شعله هایی که در شبهای سرد زمستانی، شهر رو روشن میکرد و خوشحالی خفت باری که به آدم دست میداد_ خدا رو شکر که این دفعه به خیر گذشت_  کی نوبت ما خواهد شد؟....

صحنه هایی از اجرای حدود در میدانهای اصلی شهر در مورد کسانی که قوانین رو رعایت نکرده بودن  برای منی که کودکی 7 یا 8 ساله بودم در سر راه مدرسه و آن سرمای استخوان سوز تبریز و کسی که از درد به خود میپیچید. بدون اینکه بدانم جرم چیست؟ حد چیست؟ مجازات برای چه است؟ - چهره ای ترسناک از دنیای بزرگترها رو تداعی میکرد.

و اما بحث نایابی دارو و حتی کتابهای ریفرنس دانشگاهی خودش حدیثی مفصلی هست که نپردازم بهتره. اگر افرای تصمیم به جلای وطن میگیرن، مشکل نبود نایت کلاب و موسیقی کارائوکه و ساحل لختی ها نیست بلکه یدک کشیدن تجربیاتی از 5 دهه تاریخ این کشور هست و اونهارو به این باور میرسونه که رفتن تصمیم معقولیه. التهاب همچنان به ناف این کشور و ملت بسته هست و ماندن احتمال نو شدن خاطرات رو بسیار داره. حالا در این اثنا اصغر فرهادی به عنوان یک فیلمساز که از بطن همین مردم میاد خیلی بیشتر به روایتهای مختلف و تجربه های فردی توجه میکنه تا دستمایه ای بشن برای فیلمنامه.

من این فیلم رو ندیدم ولی اگر موضوع عدم اطمینان به آینده و مهاجرت درش مطرح شده، ایشون گناهی مرتکب نشده و فقط نگاهی انداخته به شهروندان طبقه متوسطی که تریبونی برای بیان آرا، ندارن و حتی قدرتی برای حفظ جایگاه. بنابراین به این نتیجه میرسن که وابستگی ها  رو در خود بکشند و به جایی آرامتر و باثبات تر و پر نعمت تر برن.

در مورد فیلم، منظورم این بود که متاسفانه فیلم های ایرانی مشکل کیفیت دارن.  فیلمنامه ضعیف، بازیگری ضعیف، کارگردانی ضعیف، فیلم برداری ضعیف، دیالوگ ها ناپخته و شعاری... داد و بیداد بازیگرها برای اینکه حس خودشون رو القا کنن و غیره... البته این نظر من هست. خیلی ها همین فیلمهارو تحسین میکنن. ولی مواردی که گفتم دلایلی هست که باعث شده از سینمای داخلی دل بکنم و طبیعتا تا الان فیلم فرهادی رو ندیده باشم.

بله به قول شما باید برم ببینم، بعد در باره اش تبادل نظر کنیم.